Theo thống kê từ Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, trong những năm gần đây, số lượng khiếu nại liên quan đến hoạt động thu hồi nợ có xu hướng gia tăng, đặc biệt là các hành vi đòi nợ mang tính chất quấy rối, xâm phạm đời sống cá nhân.
Trước thực trạng đó, việc ban hành Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ kèm theo Quyết định số 15 được xem là bước đi quan trọng nhằm siết chặt kỷ cương và chuẩn hóa hoạt động này. Vậy, các tổ chức thu hồi nợ trực thuộc ngân hàng bị cấm làm gì?
Nếu bạn đang là khách hàng vay hoặc tổ chức tín dụng, bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ ranh giới pháp lý để tránh rủi ro.
Các hành vi bị nghiêm cấm đối với tổ chức thu hồi nợ trực thuộc ngân hàng
Hoạt động thu hồi nợ được hiểu là các hành vi nhằm yêu cầu khách hàng thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng tín dụng hoặc hợp đồng mua bán nợ. Đây là hoạt động hợp pháp, nhưng lại rất dễ bị biến tướng nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Theo Bộ Quy tắc ứng xử do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam ban hành, các tổ chức tín dụng và đơn vị thu hồi nợ phải tuân thủ nguyên tắc: đúng pháp luật, tôn trọng khách hàng, bảo mật thông tin và đảm bảo tính minh bạch.
Dưới đây là các hành vi bị nghiêm cấm mà tổ chức thu hồi nợ cần tuyệt đối tránh.
Nghiêm cấm sử dụng vũ lực, đe dọa hoặc khủng bố tinh thần
Một trong những hành vi bị cấm tuyệt đối là sử dụng vũ lực hoặc các hình thức đe dọa nhằm ép khách hàng trả nợ.
Cụ thể bao gồm:
- Đe dọa đánh đập, gây thương tích
- Khống chế, uy hiếp tinh thần
- Hủy hoại tài sản của khách hàng
Đây là những hành vi không chỉ vi phạm quy tắc ngành mà còn có thể bị xử lý hình sự theo quy định pháp luật. Trong thực tế, nhiều vụ việc “đòi nợ kiểu xã hội đen” đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cả uy tín ngân hàng.
Cấm quấy rối khách hàng bằng điện thoại, tin nhắn quá mức
Việc gọi điện, nhắn tin để nhắc nợ là hợp pháp, nhưng nếu vượt quá giới hạn sẽ trở thành hành vi vi phạm.
Các hành vi bị cấm bao gồm:
- Gọi điện liên tục trong ngày với tần suất dày đặc
- Liên hệ ngoài khung giờ phù hợp (đêm khuya, sáng sớm)
- Gửi tin nhắn mang tính chất đe dọa hoặc gây áp lực
Những hành vi này không chỉ xâm phạm quyền riêng tư mà còn có thể bị xử phạt theo quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Cấm xúc phạm danh dự, nhân phẩm khách hàng
Tôn trọng khách hàng là nguyên tắc cốt lõi trong hoạt động thu hồi nợ.
Do đó, nhân viên thu hồi nợ không được:
- Chửi bới, lăng mạ
- Dùng lời lẽ xúc phạm
- Gây áp lực tâm lý quá mức
Trong nhiều trường hợp, việc xúc phạm danh dự còn có thể bị xử lý theo quy định về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
Cấm bôi nhọ, đăng tải thông tin khách hàng lên mạng xã hội
Một hành vi phổ biến trước đây là đăng thông tin người vay lên mạng xã hội nhằm gây áp lực dư luận.
Theo quy định mới:
- Không được đăng hình ảnh, thông tin cá nhân của khách hàng
- Không được bôi nhọ, xuyên tạc thông tin
- Không được lan truyền thông tin nợ xấu trái phép
Đây là điểm đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 đã có hiệu lực.
Cấm gây mất trật tự tại nơi ở hoặc nơi làm việc của khách hàng
Một số đơn vị thu hồi nợ từng sử dụng các biện pháp như:
- Căng băng rôn trước nhà
- Phun sơn, vẽ bậy
- Vứt vật thể phản cảm
Tất cả các hành vi này đều bị nghiêm cấm tuyệt đối.
Không chỉ vi phạm quy định ngành, đây còn là hành vi gây rối trật tự công cộng và có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự.
Cấm cung cấp thông tin sai sự thật, giả mạo cơ quan nhà nước
Một số trường hợp nhân viên thu hồi nợ:
- Giả danh công an, tòa án
- Gửi giấy tờ giả
- Đưa thông tin sai lệch về khoản nợ
Những hành vi này bị cấm hoàn toàn và có thể bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Cấm ép buộc khách hàng vay nặng lãi để trả nợ
Đây là hành vi đặc biệt nguy hiểm, từng xảy ra trong thực tế.
Cụ thể:
- Ép khách hàng vay bên ngoài với lãi suất cao
- Giới thiệu các tổ chức tín dụng “đen”
- Tạo vòng xoáy nợ chồng nợ
Quy định mới nhằm chấm dứt triệt để tình trạng này, bảo vệ khách hàng khỏi rủi ro tài chính nghiêm trọng.
Quy định về bảo mật thông tin trong thu hồi nợ
Bảo mật thông tin là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất.
Các tổ chức tín dụng không được:
- Công khai thông tin khách hàng trái phép
- Chia sẻ dữ liệu cho bên thứ ba không có căn cứ pháp lý
- Sử dụng thông tin khách hàng vào mục đích cá nhân
Trong bối cảnh dữ liệu cá nhân ngày càng nhạy cảm, vi phạm bảo mật có thể dẫn đến chế tài rất nặng.
Vai trò của luật sư trong xử lý tranh chấp thu hồi nợ
Trong thực tế, ranh giới giữa thu hồi nợ hợp pháp và vi phạm pháp luật rất mong manh. Đây là lúc vai trò của luật sư trở nên quan trọng.
Luật sư có thể hỗ trợ:
- Tư vấn quy trình thu hồi nợ đúng pháp luật
- Đánh giá hành vi vi phạm của bên thu hồi nợ
- Bảo vệ quyền lợi khách hàng khi bị quấy rối
- Đại diện làm việc với ngân hàng hoặc khởi kiện
Đối với doanh nghiệp, luật sư còn giúp xây dựng quy trình thu hồi nợ chuẩn hóa, tránh rủi ro pháp lý và bảo vệ uy tín thương hiệu.
Đặt lịch tư vấn ngay với Xử lý nợ để được luật sư hỗ trợ xử lý tranh chấp thu hồi nợ nhanh chóng, đúng quy định pháp luật.
Bảng tổng hợp các hành vi bị cấm trong thu hồi nợ
| Nhóm hành vi | Nội dung bị cấm |
| Bạo lực | Đe dọa, đánh đập, hủy hoại tài sản |
| Quấy rối | Gọi điện, nhắn tin quá mức |
| Xúc phạm | Lăng mạ, chửi bới khách hàng |
| Bôi nhọ | Đăng thông tin lên mạng xã hội |
| Gây rối | Căng băng rôn, phun sơn |
| Gian dối | Giả mạo cơ quan nhà nước |
| Ép buộc | Dẫn dụ vay nặng lãi |
Câu hỏi thường gặp về hành vi thu hồi nợ
Thu hồi nợ có được phép gọi điện cho người thân không?
Không. Việc liên hệ người thân nếu không có sự đồng ý của khách hàng có thể vi phạm quy định về bảo mật thông tin cá nhân.
Ngân hàng có được đăng thông tin người nợ lên mạng không?
Không. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và có thể bị xử phạt nặng.
Bị đòi nợ kiểu đe dọa thì phải làm gì?
Bạn nên:
- Lưu lại bằng chứng
- Trình báo cơ quan chức năng
- Liên hệ luật sư để được bảo vệ quyền lợi
Nhân viên thu hồi nợ giả danh công an có bị xử lý không?
Có. Đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Kết luận
Việc ban hành Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ đã góp phần thiết lập lại chuẩn mực trong lĩnh vực này, đặc biệt là đối với các tổ chức thu hồi nợ trực thuộc ngân hàng. Những hành vi bị nghiêm cấm không chỉ nhằm bảo vệ khách hàng mà còn giúp nâng cao uy tín và tính minh bạch của hệ thống tài chính.
Tuy nhiên, trong thực tế, không phải ai cũng nhận diện được đâu là hành vi hợp pháp, đâu là vi phạm. Nếu bạn đang gặp phải vấn đề liên quan đến thu hồi nợ hoặc cần xây dựng quy trình thu hồi nợ đúng luật, hãy chủ động tìm đến sự hỗ trợ pháp lý.
Đăng ký tư vấn ngay với Xử lý nợ để được luật sư hướng dẫn chi tiết, bảo vệ quyền lợi và xử lý dứt điểm các rủi ro pháp lý.
