Trong các giao dịch tín dụng, bảo lãnh không đơn thuần là một thủ tục hình thức dựa trên sự tin tưởng. Khi người vay không trả được nợ, toàn bộ gánh nặng tài chính và trách nhiệm pháp lý sẽ ngay lập tức chuyển sang vai người bảo lãnh. Hiểu rõ việc người vay không trả được nợ thì người bảo lãnh bị gì và tác động của nợ xấu bảo lãnh là cách duy nhất để bạn chủ động bảo vệ tài sản trước khi quá muộn.
Nếu bạn đang đứng tên bảo lãnh cho một khoản nợ quá hạn, hãy đặt lịch tư vấn khẩn cấp tại Team Xử lý nợ – Luật Thiên Mã.
Người vay không trả được nợ thì người bảo lãnh bị gì?
Căn cứ theo Điều 335 và Điều 342 Bộ luật Dân sự 2015, cùng các quy định về thu hồi nợ tại Luật Các tổ chức tín dụng 2024, khi bên vay chính vi phạm nghĩa vụ thanh toán, người bảo lãnh sẽ đối mặt với 3 rủi ro trực tiếp:
Nghĩa vụ trả nợ thay toàn bộ (Gốc, lãi và phí)
Bên bảo lãnh phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ thay bao gồm: nợ gốc, lãi vay, lãi phạt chậm trả, lãi quá hạn theo thỏa thuận nhưng không vượt quá mức pháp luật cho phép (thực tế thường khoảng 150% lãi suất trong hạn) và các chi phí phát sinh trong quá trình ngân hàng thu hồi nợ.
Phát mại tài sản bảo đảm (TSBĐ)
Nếu bạn dùng tài sản (nhà đất, xe cộ) để bảo lãnh, ngân hàng có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án kê biên và bán đấu giá các tài sản này. Theo Luật Các tổ chức tín dụng 2024, quy trình xử lý tài sản bảo đảm hiện nay được thực hiện quyết liệt và nhanh chóng hơn để thu hồi nợ xấu.
Trách nhiệm liên đới vô hạn
Trừ khi có thỏa thuận bảo lãnh một phần, ngân hàng có quyền yêu cầu người bảo lãnh thanh toán ngay toàn bộ khoản nợ mà không cần phải tận thu hết tài sản của người vay chính trước.
Hệ lụy từ nợ xấu bảo lãnh đối với hồ sơ tín dụng
Nhiều người lầm tưởng nợ của người khác không ảnh hưởng đến mình. Thực tế, nợ xấu bảo lãnh là “vết đen” trực tiếp trên hồ sơ của bạn:
- Ghi nhận nợ xấu trên CIC: Ngay khi bên vay chính nợ quá hạn, thông tin của người bảo lãnh cũng bị cập nhật trên hệ thống Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) với nhóm nợ tương ứng (Nhóm 3 đến Nhóm 5).
- Bị từ chối các dịch vụ tài chính: Bạn sẽ không thể vay vốn, mở thẻ tín dụng hoặc thực hiện các giao dịch trả góp tại bất kỳ tổ chức tín dụng nào trong thông tin nợ xấu có thể ảnh hưởng đến khả năng vay vốn trong nhiều năm (thông thường lên đến 05 năm) kể từ khi hoàn thành nghĩa vụ trả nợ thay.
- Hạn chế quyền lợi cá nhân: Trong một số trường hợp nợ xấu nhóm 5 đang bị thi hành án, người bảo lãnh có thể bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh để đảm bảo thi hành nghĩa vụ dân sự theo Điều 21 Luật Xuất nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019.
Giải pháp thoát hiểm khi bên vay chính vỡ nợ
Khi nhận thấy bên vay không còn khả năng chi trả, thay vì trốn tránh, người bảo lãnh cần chủ động xử lý theo các bước sau dưới sự hỗ trợ của Luật sư:
Rà soát lỗi hợp đồng
Căn cứ Điều 117, 123, 131 và 212 Bộ luật Dân sự 2015 cùng Điều 64 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, cần kiểm tra lại toàn bộ hồ sơ, đặc biệt là:
- Tư cách chủ thể ký kết, nhất là tài sản thuộc hộ gia đình
- Việc thiếu chữ ký của các thành viên có quyền
- Tính tự nguyện và hợp pháp của giao dịch
Nếu phát hiện sai phạm, có thể yêu cầu Tòa án tuyên hợp đồng bảo lãnh hoặc thế chấp vô hiệu toàn bộ hoặc một phần, từ đó làm căn cứ dừng việc xử lý tài sản
Thương lượng cơ cấu nợ
Căn cứ quy định về cơ cấu lại thời hạn trả nợ theo Luật Các tổ chức tín dụng 2024, người bảo lãnh có thể làm việc với ngân hàng để:
- Đề nghị giãn thời hạn trả nợ
- Điều chỉnh kỳ hạn thanh toán
- Xin giảm lãi quá hạn và phí phạt
Việc đàm phán sớm giúp giảm áp lực tài chính và hạn chế nguy cơ tài sản bị bán với giá thấp
Thực hiện quyền truy đòi
Căn cứ Điều 340 Bộ luật Dân sự 2015, sau khi trả nợ thay, người bảo lãnh có quyền yêu cầu bên vay hoàn trả toàn bộ số tiền đã thanh toán, bao gồm cả lãi và chi phí phát sinh
Nếu bên vay không hợp tác, Luật sư sẽ hỗ trợ khởi kiện và áp dụng biện pháp pháp lý cần thiết để thu hồi tài sản, đảm bảo quyền lợi cho người bảo lãnh
Số liệu thực tế xử lý tại Luật Thiên Mã
- 55% người bảo lãnh chỉ nhận ra mình có nợ xấu khi bị từ chối khoản vay cá nhân khác.
- 30% vụ việc thành công trong việc đình chỉ phát mại tài sản nhờ phát hiện ngân hàng vi phạm quy trình thông báo nợ cho người bảo lãnh.
Lời khuyên từ Luật sư Luật Thiên Mã:
“Đừng bao giờ coi nhẹ chữ ký bảo lãnh. Khi người vay không trả được nợ, ngân hàng sẽ tìm đến người có tài sản dễ xử lý nhất – thường chính là người bảo lãnh. Tác động của nợ xấu bảo lãnh là rất lớn và kéo dài. Nếu bạn đang trong tình cảnh này, hãy để Luật sư rà soát hồ sơ ngay lập tức. Luôn có những kẽ hở pháp lý về quy trình giải ngân hoặc thẩm định tài sản để chúng tôi giúp bạn giảm thiểu rủi ro cao nhất.”
Bảo vệ tài sản của bạn trước khi quá muộn. Liên hệ Team Xử lý nợ – Luật Thiên Mã ngay hôm nay!
