Trong bản đồ pháp lý về tài chính, lãi suất là yếu tố gây áp lực lớn nhất đối với người đi vay. Khi khoản nợ chuyển nhóm nợ xấu, số tiền phải trả thường tăng lên rất nhanh do áp dụng mức lãi phạt. Vậy thực tế cách tính lãi chậm trả như thế nào là đúng? Việc ngân hàng thu lãi chồng lãi có đúng luật hay không? Hãy cùng Luật Thiên Mã bóc tách dưới góc độ quy định của Ngân hàng Nhà nước.
Ngân hàng thu lãi chồng lãi có đúng luật?
Khái niệm “lãi chồng lãi” trong dân gian thường ám chỉ việc lấy lãi cộng vào gốc để tiếp tục tính lãi (lãi kép). Dưới góc độ pháp lý hiện hành, chúng ta cần căn cứ vào Thông tư 39/2016/TT-NHNN (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 06/2023/TT-NHNN):
- Lãi trên nợ gốc quá hạn: Ngân hàng được tính lãi trên phần nợ gốc bị quá hạn theo thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng và không vượt quá mức trần theo quy định pháp luật.
- Lãi trên nợ lãi chậm trả: Ngân hàng được tính lãi chậm trả đối với phần lãi đến hạn nhưng chưa thanh toán, theo thỏa thuận và giới hạn tại Thông tư 39/2016/TT-NHNN.
Như vậy, việc ngân hàng tính lãi trên số tiền lãi mà khách hàng chậm thanh toán là ĐÚNG LUẬT, nhưng phải tuân thủ nghiêm ngặt về mức trần lãi suất để không biến tướng thành hình thức cho vay nặng lãi.
Cách tính lãi chậm trả theo quy định 150%
Theo quy định tại Điều 13 Thông tư 39/2016/TT-NHNN, khi khách hàng không trả nợ đúng hạn, ngân hàng sẽ áp dụng cách tính lãi chậm trả theo 3 phần tách biệt như sau:
Lãi trong hạn trên nợ gốc
Là mức lãi suất đã thỏa thuận trong hợp đồng, tính trên số dư nợ gốc thực tế trong khoảng thời gian chậm trả.
Lãi chậm trả trên nợ lãi (Lãi phạt lãi)
Nếu khách hàng không trả lãi đúng hạn, ngân hàng được quyền thu lãi chậm trả.
- Mức tối đa: Không quá 10%/năm tính trên số lãi chậm trả trong thời gian chậm thanh toán.
Lãi suất nợ gốc quá hạn (tối đa 150% lãi suất cho vay trong hạn)
Đây là phần gây “sốc” nhất cho khách hàng. Trường hợp khoản nợ gốc bị quá hạn, khách hàng phải trả lãi trên nợ gốc quá hạn đó.
- Mức lãi suất: Do các bên thỏa thuận nhưng không vượt quá 150% lãi suất cho vay trong hạn tại thời điểm chuyển quá hạn.
Ví dụ: Lãi suất trong hạn của chị là 10%/năm. Khi quá hạn, mức lãi suất áp dụng cho phần nợ gốc quá hạn tối đa sẽ là 15% (10% x 150%).
Quy trình tính lãi khi nợ xấu bám sát thực tế
Để tránh việc bị ngân hàng “áp đặt” số liệu, khách hàng cần kiểm tra lộ trình tính toán sau:
- Xác định thời điểm chuyển nợ quá hạn: Ngân hàng phải thông báo chính xác ngày khoản nợ bị nhảy nhóm.
- Đối soát mức lãi suất trần: Kiểm tra xem tổng lãi phạt có vượt quá mốc 150% lãi suất gốc và lãi chậm trả trên nợ lãi có quá 10% hay không.
- Thứ tự thanh toán nợ: Việc phân bổ khoản thanh toán được thực hiện theo thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng; trường hợp không có thỏa thuận thì thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự và quy định nội bộ của tổ chức tín dụng.
Giải pháp từ Luật sư Luật Thiên Mã
Nhiều ngân hàng thực tế có những cách tính “lắt léo” khiến tổng số tiền lãi vượt xa quy định của Ngân hàng Nhà nước. Khi đó, sự can thiệp của Luật sư là cần thiết để:
- Rà soát và tính toán lại: Chúng tôi hỗ trợ bóc tách bảng kê nợ của ngân hàng, phát hiện các khoản lãi thu sai quy định hoặc thu phí chồng phí.
- Đàm phán miễn giảm lãi: Đây là thế mạnh của Luật Thiên Mã. Chúng tôi dựa trên các căn cứ về khó khăn khách quan để đàm phán với ngân hàng xin miễn 100% lãi phạt quá hạn hoặc giảm lãi trong hạn để khách hàng có thể tất toán nợ gốc.
- Khởi kiện bảo vệ quyền lợi: Nếu ngân hàng cố tình tính lãi trái luật, Luật sư sẽ đại diện khách hàng yêu cầu Tòa án bác bỏ phần lãi suất vượt trần, bảo vệ túi tiền của bạn.
“Đừng để con số lãi quá hạn đè bẹp nỗ lực trả nợ của bạn. Hiểu rõ cách tính lãi chậm trả và biết chắc ngân hàng thu lãi chồng lãi có đúng luật hay không là bước đầu tiên để giành lại quyền chủ động tài chính. Luật Thiên Mã luôn sẵn sàng cùng bạn kiểm toán lại từng đồng nợ để tìm ra giải pháp tối ưu nhất.”
Lãi suất minh bạch, tài chính vững bền. Team Xử lý nợ (Luật Thiên Mã) – Chặn đứng lãi phạt trái quy định, bảo vệ dòng vốn cho người vay.
